Kaakklachten en tandenknarsen: waarom je kaak meer met je lijf te maken heeft dan je denkt

Veel mensen lopen rond met kaakklachten zonder de link te leggen met de rest van hun lichaam. Je wordt wakker met hoofdpijn, je kaak voelt stijf, of je hoort een klik bij het kauwen. Bij osteopathie in Roermond zie ik regelmatig mensen bij wie de kaak het symptoom is, maar niet de hele oorzaak. In deze blog leg ik uit wat kaakklachten en tandenknarsen zijn, waarom ze vaak samenhangen met je nek, je ademhaling en spanning, en wat een osteopaat erin kan betekenen.

Wat zijn kaakklachten precies?

De kaak is een van de meest gebruikte gewrichten van je lichaam. Je praat, kauwt, slikt en gaapt er de hele dag mee, vaak duizenden keren. Het kaakgewricht, vlak voor je oor, werkt nauw samen met een groep kauwspieren. Wanneer dat samenspel uit balans raakt, spreken we van kaakklachten. Veelvoorkomende signalen zijn pijn voor het oor, een kaak die stijf aanvoelt, een klikkend of krakend geluid bij openen en sluiten, of het gevoel dat je mond niet soepel ver genoeg open kan. Soms straalt de pijn uit naar de slaap, de wang of zelfs de oren en tanden, waardoor mensen lang denken dat er iets anders speelt.

Tandenknarsen: vaak ’s nachts, vaak onbewust

Tandenknarsen en klemmen, ook wel bruxisme genoemd, gebeurt vaak in je slaap. Je merkt het zelf meestal niet, maar je partner hoort het, of je tandarts ziet slijtage aan je tanden. Overdag komt het ook voor, bijvoorbeeld wanneer je geconcentreerd of gespannen achter je scherm zit en je kaken onbewust op elkaar klemt. De gevolgen voel je wel: vermoeide kaakspieren, hoofdpijn rond de slapen, gevoelige tanden en een stijve kaak bij het wakker worden. Bruxisme heeft zelden één oorzaak. Spanning en stress spelen een rol, maar ook je beet, je slaap en de spanning in je nek- en schoudergebied.

Waarom de kaak zelden op zichzelf staat

Wat ik vanuit osteopathisch oogpunt belangrijk vind, is dat de kaak nooit los staat van de rest. De kauwspieren hebben een directe relatie met de spieren van je nek en de basis van je schedel. Wie veel spanning in de nek draagt, bijvoorbeeld door zittend werk of stress, belast vaak ook de kaak. Daarnaast speelt je ademhaling mee. Mensen die oppervlakkig en hoog ademen, gebruiken hulpspieren in de hals en kaak die daar eigenlijk niet voor bedoeld zijn. Zo ontstaat een patroon waarin nek, kaak en ademhaling elkaar in stand houden. Daarom kijk ik bij kaakklachten niet alleen naar de kaak zelf, maar naar de samenhang met je nek, je bovenrug en je manier van ademen.

Wat osteopathie bij kaakklachten kan betekenen

In mijn praktijk voor osteopathie in Roermond begint een behandeling met een goed gesprek en onderzoek. Ik wil weten hoe lang de klachten er zijn, wanneer ze opkomen en of er een aanleiding was, zoals een tandheelkundige behandeling, een periode van veel stress of een ongeval. Daarna onderzoek ik de beweeglijkheid van het kaakgewricht, de spanning in de kauwspieren en de samenhang met je nek, bovenrug en middenrif. De behandeling is rustig en gericht. Ik werk aan de beweeglijkheid van de kaak, ontspan de betrokken spieren en behandel meebewegende gebieden zoals de nek en de schedelbasis. Mijn inschatting is dat veel mensen baat hebben bij die bredere benadering, omdat de kaak dan minder snel terugvalt in het oude patroon. Ik wil er wel bij zeggen dat osteopathie geen vervanging is voor tandheelkundige zorg. Bij slijtage van het gebit of een afwijkende beet werk ik graag samen met je tandarts.

Wat je zelf kunt doen

• Let overdag bewust op je kaak. Bij een ontspannen mond raken je boven- en ondertanden elkaar niet en ligt je tong losjes tegen je gehemelte.
• Wissel langdurig schermwerk af met korte pauzes waarin je je nek en schouders losmaakt.
• Geef aandacht aan je slaap en je stressniveau, want die hebben vaak meer invloed op je kaak dan je denkt.

Last van kaakklachten, tandenknarsen of hoofdpijn bij het opstaan? Plan via deze website een afspraak, dan kijken we samen waar de spanning vandaan komt.

OsteoRoermond, Medisch Centrum Bredeweg in Roermond, tegenover het ziekenhuis.